Báo cáo Toàn diện về Xu hướng Chuyển dịch ESG, Khí nhà kính và Tiêu chuẩn EcoVadis Toàn cầu và Việt Nam - Kỳ 3: Giải mã Luật chơi EcoVadis 2025–2026 – Chạy đua phân vị và Chiến lược giành huy chương

Chào mừng quý độc giả quay trở lại với chuỗi bài nghiên cứu chuyên sâu về ESG của ISC Việt Nam. Nếu ở Kỳ 2, doanh nghiệp đã được trang bị nền tảng quan trọng về dữ liệu phát thải và quản trị carbon, thì câu hỏi chiến lược tiếp theo là: làm thế nào để những nỗ lực đó được “ghi nhận” một cách hữu hình trong mắt các nhà mua hàng, tập đoàn đa quốc gia và đối tác toàn cầu?

Câu trả lời nằm ở EcoVadis – hệ thống đánh giá bền vững đang đóng vai trò như một “bộ lọc bắt buộc” trong quyết định mua hàng quốc tế. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2026–2030, EcoVadis đã thay đổi sâu sắc “luật chơi”, khiến nhiều doanh nghiệp – kể cả những đơn vị từng đạt huy chương – bất ngờ tụt hạng.

1. EcoVadis 2025–2026: Từ công cụ tuân thủ sang thước đo năng lực quản trị

Quản trị ESG thực chất là cốt lõi của EcoVadis 2025-2026

EcoVadis hiện là nền tảng đánh giá bền vững lớn nhất thế giới, với hàng triệu doanh nghiệp được đánh giá mỗi năm, bao phủ hơn 250 ngành nghề và 185 quốc gia. Trong nhiều năm, không ít doanh nghiệp tiếp cận EcoVadis như một bài kiểm tra tuân thủ: chuẩn bị chính sách, hoàn thiện tài liệu, đạt điểm “đủ dùng” để đáp ứng yêu cầu khách hàng.

Cách tiếp cận này không còn phù hợp.

Giai đoạn 2025–2026 đánh dấu đợt đại tu phương pháp luận sâu rộng nhất của EcoVadis, với mục tiêu rõ ràng: 👉 Đánh giá năng lực quản trị rủi ro ESG thực chất, chứ không chỉ sự tồn tại của tài liệu hay cam kết.

• Doanh nghiệp không còn được ghi nhận điểm số chỉ với các chính sách chung chung.
• Các tuyên bố ESG thiếu dữ liệu và bằng chứng cập nhật sẽ bị loại bỏ giá trị.
• Hệ thống quản lý phải thể hiện được chu trình: Chính sách – Triển khai – Đo lường – Cải tiến.

2. Cuộc chơi phân vị: Vì sao điểm tăng nhưng huy chương vẫn… rớt?

Thay đổi mang tính kiến tạo nhất của EcoVadis 2025–2026 là việc chuyển hoàn toàn sang hệ thống phân vị phần trăm (percentile rank) khi xét huy chương.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ cần đạt một ngưỡng điểm cố định để giành Bronze, Silver, Gold hoặc Platinum. Hiện nay:

Khi hàng triệu doanh nghiệp toàn cầu cùng nâng cấp ESG, cuộc đua trở nên khốc liệt hơn theo từng quý. Hệ quả thực tế là có doanh nghiệp tăng điểm tuyệt đối nhưng tụt phân vị. Huy chương không còn là “đích đến một lần”, mà là trạng thái phải liên tục bảo vệ. Chiến lược EcoVadis chuyển từ “làm cho có” sang quản trị điểm số dài hạn.

Hệ thống phân vị (Percentile Rank) khiến cuộc đua huy chương trở nên khốc liệt hơn

3. Chấm điểm “không khoan nhượng”: Từng điểm lẻ đều có giá trị

EcoVadis chấm điểm chính xác đến từng đơn vị, đòi hỏi hành động cải tiến phải sắc nét

Một thay đổi quan trọng khác là cách tính điểm theo chủ đề. EcoVadis hiện không làm tròn điểm, mà hiển thị chính xác đến từng đơn vị (ví dụ: 83/100 thay vì 80+). Điều này tưởng chừng nhỏ, nhưng tạo ra khác biệt chiến lược rất lớn:

• Mỗi hành động cải tiến phải được thiết kế đủ sắc nét để “bật” điểm.
• Các biện pháp chung chung, thiếu KPI, thiếu bằng chứng triển khai không còn được ghi nhận.
• Doanh nghiệp phải hiểu rõ đòn bẩy điểm số (scoring levers) trong 4 trụ cột: Môi trường, Lao động & Nhân quyền, Đạo đức, Mua sắm bền vững.

4. Từ chính sách sang dữ liệu: Kỷ nguyên “No Data – No Score”

Dữ liệu định lượng là yếu tố bắt buộc để đạt điểm cao trong EcoVadis

EcoVadis 2026 gần như không còn chỗ cho các tuyên bố bề mặt. Theo phương pháp luận mới, hơn 85% tiêu chí bền vững trọng yếu yêu cầu dữ liệu định lượng. Chính sách chỉ được coi là nền tảng, không phải yếu tố tạo điểm cao. Các bằng chứng phải có thời hạn hiệu lực rõ ràng, được cập nhật hàng năm và phù hợp phạm vi hoạt động thực tế.

5. EcoVadis dưới góc nhìn thương mại: Huy chương là “giấy thông hành”

Huy chương EcoVadis là "giấy thông hành" để bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong thực tiễn tư vấn, ISC ghi nhận EcoVadis ngày càng được sử dụng như điều kiện loại trừ (go/no-go). Nhiều tập đoàn chỉ làm việc với doanh nghiệp đạt Silver trở lên hoặc có lộ trình nâng hạng rõ ràng trong 12–24 tháng.

Huy chương EcoVadis hiện không chỉ là “điểm ESG”, mà là:

• Công cụ giảm rủi ro chuỗi cung ứng cho khách hàng.
• Tín hiệu tin cậy trong đàm phán thương mại.
• Yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến giá, sản lượng và thời hạn hợp đồng.

Doanh nghiệp không có chiến lược EcoVadis bài bản sẽ tự động yếu thế, dù chất lượng sản phẩm không thay đổi.

6. Chiến lược giành huy chương: Từ “điền bảng câu hỏi” đến quản trị hệ thống

Chiến lược 3 cấp độ để giành và giữ vững huy chương EcoVadis

Một chiến lược EcoVadis hiệu quả giai đoạn 2026–2030 cần dịch chuyển theo 3 cấp độ:

7. Giải pháp từ ISC Việt Nam: Đồng hành cùng áp dụng, không chỉ đơn thuần là đơn vị “làm hồ sơ”

ISC Việt Nam đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị điểm số chiến lược

Với vai trò Đối tác Tư vấn chính thức của EcoVadis tại thị trường Châu Á - Thái Bình Dương, ISC Việt Nam tiếp cận EcoVadis không phải như một bài đánh giá, mà như một hệ thống quản trị điểm số chiến lược. ISC đồng hành cùng doanh nghiệp:

• Xây dựng lộ trình từ con số 0 đến Bronze – Silver – Gold.
• Phân tích chi tiết scorecard để xác định đòn bẩy cải thiện.
• Tích hợp các hệ thống quản lý sẵn có (ISO 14001, ISO 45001, SA8000, ISO 37001…) thành bằng chứng mạnh nhất.
• Đào tạo đội ngũ nội bộ hiểu rõ logic chấm điểm, không phụ thuộc tư vấn dài hạn.

Mục tiêu của ISC không chỉ là giành huy chương, mà là giúp doanh nghiệp đứng vững trong cuộc đua phân vị toàn cầu.