Trong vài năm trở lại đây, ESG (Environmental – Môi trường, Social – Xã hội, Governance – Quản trị doanh nghiệp) đã dịch chuyển từ một khái niệm "xu hướng" thành bộ tiêu chuẩn sống còn trong kinh doanh toàn cầu. Tuy nhiên, tại Việt Nam, khi nhắc đến ESG, nhiều chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) vẫn thường tặc lưỡi: “Đây là cuộc chơi tài chính của các tập đoàn đa quốc gia hay các công ty niêm phong trên sàn chứng khoán, doanh nghiệp nhỏ lo cơm áo gạo tiền chưa xong, làm sao gánh nổi?”
Đó là một quan niệm sai lầm và có thể khiến các doanh nghiệp SMEs tự tước đi cơ hội sống sót của chính mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hãy cùng nhìn nhận lại: ESG thực chất không phải là một chiếc áo quá khổ, mà là một chiến lược tùy biến mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần và có thể bắt đầu.
1. Bản chất của ESG: Không nằm ở quy mô, mà nằm ở tư duy
Nhiều người nghĩ làm ESG là phải đầu tư hàng triệu USD vào hệ thống xử lý nước thải công nghệ cao, hay xây dựng các quỹ từ thiện hàng tỷ đồng. Thực tế, ESG là một thước đo về tư duy quản trị rủi ro và tối ưu hóa nguồn lực:
- E (Environment): Không nhất thiết phải là trung hòa carbon ngay lập tức. Đối với một doanh nghiệp nhỏ, "E" bắt đầu từ việc số hóa quy trình để giảm giấy in, chuyển đổi sang bóng đèn LED tiết kiệm điện, tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển để giảm tiêu hao nhiên liệu, hay phân loại rác thải tại nguồn.
- S (Social): Là cách bạn đối xử với người lao động và cộng đồng xung quanh. Đảm bảo môi trường làm việc an toàn, đóng bảo hiểm đầy đủ, không tăng ca quá giờ quy định, và tạo không gian làm việc bình đẳng giới – đó chính là "S".
- G (Governance): Là sự minh bạch. Doanh nghiệp SMEs hoàn toàn có thể làm tốt "G" bằng cách xây dựng quy chế tài chính rõ ràng, chống tham nhũng, bảo mật dữ liệu khách hàng và tuân thủ nghiêm túc các quy định pháp luật địa phương.
Cốt lõi của ESG là sự phù hợp. Doanh nghiệp lớn làm ESG theo quy mô lớn, doanh nghiệp nhỏ tích hợp ESG vào từng quy trình vận hành nhỏ nhất để cắt giảm chi phí.
2. Tại sao doanh nghiệp SMEs bắt buộc phải "nhập cuộc" ESG ngay bây giờ?
Nếu vẫn nghĩ ESG là chuyện xa vời, hãy nhìn vào những "áp lực nội tại và ngoại cảnh" mà các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam đang phải đối mặt hàng ngày:
Tấm vé thông hành để bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Nếu doanh nghiệp của bạn là nhà cung ứng (Vendor/Supplier) cho các tập đoàn lớn trong và ngoài nước, bạn sẽ không có lựa chọn nào khác. Các nhãn hàng lớn như Nike, Adidas, Apple hay các nhà bán lẻ quốc tế hiện nay đều áp dụng bộ quy tắc ứng xử nghiêm ngặt và yêu cầu các nhà cung ứng phải có chứng nhận bền vững (như EcoVadis, GRS, Higg Index, hay kiểm kê khí nhà kính ISO 14064). Không có ESG, doanh nghiệp SMEs sẽ ngay lập tức bị loại từ "vòng gửi xe".
Vượt qua các rào cản thuế quan xuất khẩu
Các thị trường lớn như EU, Mỹ liên tục thắt chặt các quy định. Điển hình là Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay Chỉ thị thẩm định tính bền vững của doanh nghiệp (CSDDD). Hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam nếu không chứng minh được quy trình sản xuất xanh sẽ phải gánh mức thuế rất cao, mất đi hoàn toàn lợi thế cạnh tranh về giá.
"Đòn bẩy" thu hút vốn đầu tư và tín dụng xanh
Các ngân hàng và quỹ đầu tư hiện nay ưu tiên giải ngân cho các dự án có yếu tố bền vững. Một doanh nghiệp SMEs có báo cáo hoặc hồ sơ minh bạch về lộ trình giảm phát thải, bảo vệ người lao động sẽ dễ dàng tiếp cận các khoản "tín dụng xanh" với lãi suất ưu đãi hơn rất nhiều so với doanh nghiệp kinh doanh truyền thống.
3. Lộ trình triển khai ESG cho doanh nghiệp vừa và nhỏ
Thay vì hoang mang trước khối lượng kiến thức khổng lồ của ESG, các doanh nghiệp SMEs có thể tiếp cận theo lộ trình 4 bước tinh gọn sau:
- Bước 1: Xác định vấn đề trọng yếu (Materiality): Doanh nghiệp của bạn thuộc ngành nào thì tập trung vào thế mạnh của ngành đó. Nếu là ngành may mặc, hãy tập trung vào nguyên liệu tái chế (GRS) và trách nhiệm xã hội (BSCI/Sedex). Nếu là ngành nông nghiệp, hãy tập trung vào chứng nhận hữu cơ (Organic) hoặc quản lý nguồn nước.
- Bước 2: Bắt đầu từ những mục tiêu nhỏ, khả thi và đo lường được: Đừng cố gắng thay đổi toàn bộ hệ thống trong 1 năm. Hãy đặt mục tiêu: Năm nay giảm 10% lượng điện tiêu thụ; Năm nay 100% nhân viên được đào tạo về an toàn lao động.
- Bước 3: Áp dụng các tiêu chuẩn/chứng nhận quốc tế (EcoVadis, ISO, Green Label...)/ Tận dụng các khung đánh giá sẵn có: Thay vì tự nghĩ ra bộ tiêu chuẩn, doanh nghiệp nên tham gia đánh giá các nền tảng uy tín như EcoVadis - hệ thống xếp hạng bền vững phổ biến nhất thế giới cho các chuỗi cung ứng, cực kỳ phù hợp và vừa sức với các doanh nghiệp SMEs.
- Bước 4: Truyền thông minh bạch và liên tục cải tiến
Lời kết
ESG không phải là một "chi phí" gánh nặng, mà là một khoản đầu tư cho tương lai. Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đi chậm nhưng đi chắc, tích hợp ESG vào DNA của doanh nghiệp ngay từ những ngày đầu sẽ tạo ra nền móng vững chắc, giúp doanh nghiệp linh hoạt thích ứng trước mọi biến động của thị trường.
Hành trình vạn dặm luôn bắt đầu từ những bước đi đầu tiên. Doanh nghiệp của bạn đã sẵn sàng kích hoạt tấm vé thông hành mang tên ESG chưa?
Liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ.
Đăng ký báo giá tại: Đăng ký tại đây
#Hotline/Zalo: 0707 185 165 - Ms. Thảo Đỗ
#Email: thao.do@iscvietnam.net
